Je kind verkiest weer gamen, tv kijken of scrollen boven andere activiteiten na het maken van zijn huiswerk. De schermtijd loopt weer op. Als ouder is het logisch dat je je daar soms zorgen over maakt. Maar eigenlijk zegt die schermtijd op zichzelf niet zoveel. Twee uur TikTok kijken is namelijk iets anders dan twee uur een strategiespel spelen. En een documentaire bekijken vraagt weer iets anders dan eindeloos door korte filmpjes scrollen.
We spreken vaak over schermtijd alsof alles wat op een scherm gebeurt hetzelfde is. Maar niet alleen hoeveel tijd je achter een scherm doorbrengt is belangrijk. Ook wat je op dat scherm doet, maakt een verschil.
Wat maakt gamen anders dan tv-kijken?
Bij gamen ben je meestal niet alleen aan het kijken. Je moet zelf iets doen. Je krijgt een doel, neemt beslissingen, probeert verschillende strategieën uit en krijgt feedback op je keuzes.
Sommige games vragen snelle reacties. Andere dagen je uit om vooruit te denken, samen te werken of ingewikkelde problemen op te lossen. Onderzoek suggereert dat bepaalde games vaardigheden zoals aandacht en ruimtelijk inzicht kunnen trainen. Dat betekent niet dat gamen je automatisch slimmer maakt, maar wel dat je tijdens het spelen verschillende vaardigheden kunt oefenen.
Betekent dit dat tv-kijken minderwaardig is? Helemaal niet. Een goede documentaire kan je iets bijleren en een film kan je laten nadenken of gewoon helpen ontspannen. Het verschil is dat je bij een game doorgaans zelf invloed hebt op wat er gebeurt.
Waarom is eindeloos scrollen weer iets anders?
Ook sociale media kunnen waardevol zijn. Jongeren houden er contact met vrienden, ontdekken nieuwe interesses en vinden er soms gemeenschappen waarin ze zich thuis voelen. Maar bij eindeloos scrollen door korte filmpjes werkt het anders.
Je bekijkt een filmpje, swipet naar het volgende en krijgt alweer een nieuw onderwerp voorgeschoteld. Je aandacht verschuift voortdurend van het ene naar het andere. Onderzoek heeft bevestigt dat er verbanden zijn tussen intensief gebruik van korte video's en moeilijkheden met aandacht. Alleen is het nog onvoldoende duidelijk in welke mate het scrollen die moeilijkheden veroorzaakt, of omgekeerd, dat mensen die zich moeilijker kunnen concentreren juist vaker naar zulke filmpjes grijpen.
Het interessante verschil is dat je bij een complexe game vaak langere tijd met dezelfde uitdaging bezig bent, terwijl een eindeloze videofeed je voortdurend iets nieuws aanbiedt.

Is gamen dan de betere keuze?
Soms kan gamen een interessantere activiteit zijn dan gedachteloos scrollen. Maar dat maakt gamen niet automatisch beter dan andere vormen van schermgebruik. Want ook een uitdagende game kan ervoor zorgen dat iemand veel te laat gaat slapen. En een avondje televisie kijken kan net een fijne manier zijn om samen met het gezin te ontspannen.
Het hangt dus af van de activiteit, maar ook van de plaats die ze in iemands leven krijgt. Een jongere die twee uur met vrienden een strategiespel speelt, beleeft misschien iets heel anders dan iemand die twee uur door korte video's scrolt. Toch kunnen beide activiteiten perfect passen binnen een evenwichtige dag.
De belangrijkste vraag is niet welke schermactiviteit de beste is, maar wat die activiteit iemand oplevert en wat er eventueel voor moet wijken.
Waar kijk je als ouder dan wél naar?
In plaats van alleen de schermtijd te tellen, kun je als ouder wat breder kijken. Slaapt je kind voldoende? Lukt het op school? Zijn er sociale contacten, beweging en andere activiteiten waar je kind plezier uit haalt? En lukt het om te stoppen wanneer dat nodig is?
Probeer ook eens interesse te tonen in wat je kind online doet. Vraag welke game het speelt, wat het er leuk aan vindt of met wie het samen speelt. Zo leer je beter begrijpen waarom die activiteit belangrijk is.
Bij GameChangers kijken we altijd verder dan het aantal uren achter een scherm. Gamen kan een hobby zijn, een passie of een manier om met vrienden verbonden te blijven. Dat is iets anders dan problematisch gamen.
We hoeven gamen dus niet mooier te maken dan het is. Maar we hoeven het ook niet voortdurend te behandelen alsof het een minderwaardige vorm van vrije tijd is.
Merk je dat schermgebruik thuis toch steeds vaker voor discussies zorgt of dat andere belangrijke activiteiten moeten wijken? Dan denken we bij GameChangers graag met jullie mee. Via een gratis en vrijblijvend telefonisch kennismakingsgesprek bekijken we samen wat er speelt en welke ondersteuning kan helpen.


